TactileView digitale pen handleiding

De TactileView digitale pen is een bijzondere balpen met twee functies. Enerzijds kan er net als met een gewone pen met inkt mee worden geschreven. Tegelijkertijd kan de digitale pen ook de positie van de penpunt op het tekenvlak bepalen. In de punt van de pen zit een kleine zender die de positie ten opzichte van het hoekpunt ‘meet’ en dit signaal verstuurt naar een ontvanger. Bij het bewegen of klikken met de pen in het tekenvlak worden de coördinaten doorgegeven via deze ontvanger aan de TactileView teken- en productie software, net als met een muis. Dit maakt het voor VIP’s mogelijk om de software met de pen te bedienen vanaf het TactiPad of het TactileView ClickPad. Hierdoor kan met de hand een plaatje in digitale vorm getekend worden of een voelbaar plaatje met spraak en geluid worden verkend. De pen werkt dus ofwel als tekeninstrument, en geeft daarbij aan de computer door wat er getekend wordt, ofwel als aanwijzer en geeft aan de computer door op welk punt geklikt wordt.

TactileView digitale pen – Pen, ontvanger en houder

De TactileView digitale pen bestaat uit 3 onderdelen: een digitale pen, een ontvanger en een houder voor de ontvanger.
De punt van de digitale pen is een verwisselbare balpenstift. Bij het tekenen wordt de punt van de pen een heel klein stukje naar binnen gedrukt. Daarmee wordt een minuscule zender die in de pen zit geactiveerd. De zender wordt voorzien van stroom door 2 kleine batterijtjes in de pen.
De houder met daarin de ontvanger geklemd klikt met magneten aan de zijkant van het TactiPad of aan het TactileView ClickPad. De ontvanger ontvangt het signaal van de pen en wordt met een USB-kabel aangesloten op de computer. De bewegingen met de pen worden verwerkt door de TactileView teken- en productie software.

Combinatie met het TactiPad tekenbord of het TactileView ClickPad

De TactileView digitale pen wordt gecombineerd met zowel het TactiPad tekenbord als het TactileView ClickPad. Het TactiPad is voornamelijk bedoeld om gelijktijdig met een pen voelbare en op de computer digitale tekeningen te maken. Het TactileView ClickPad is uitsluitend bedoeld om audio-tactiele plaatjes te verkennen met spraak en geluid.

Zo werkt het

De ontvanger van de TactileView digitale pen staat op de buitenrand van het TactiPad of ClickPad en kijkt uit over het hele oppervlak van het tekenvlak en ook nog daarbuiten. De pen zendt een signaal uit en de ontvanger ontvangt dit als er geen obstakels in de weg staan zoals vingers. De ontvanger moet de punt van de digitale pen dus kunnen ‘zien’. Alleen als de penpunt is ingedrukt, is er pencontact en worden de signalen verwerkt. De TactileView teken- en productie software berekent aan de hand van dit pencontact de positie van de digitale pen in het tekenvlak en verwerkt de kliks en bewegingen met de pen.
Alle functies van de software worden zo bediend met de pen. Het toetsenbord hoeft niet te worden gebruikt.

De houder voor de ontvanger

De houder voor de ontvanger van de digitale pen is gemaakt van zwart kunststof en heeft  staafvormige magneten waarmee hij aan het TactiPad of ClickPad kan worden bevestigd. De kant waar de magneten uit steken is de voorkant. De ontvanger wordt vanaf de voorkant naar binnen geschoven, waarbij aan de achterkant de ontvanger wordt tegengehouden door twee blokjes. Daarna kan ook de mini-USB kabel aan de achterkant worden bevestigd. Als de ontvanger tegen beide blokjes gedrukt wordt staat de ontvanger recht in de houder. Het papierklemmetje van aan de onderkant van deze ontvanger heeft geen functie in de houder.
De ontvanger moet recht naar voren kijken en steeds op dezelfde plaats t.o.v. de linker bovenhoek van het tekenvlak staan. De magneten in de zijkanten van het TactiPad en het TactileView ClickPad trekken de houder naar de juiste plaats.

De pen

Een dop aan de achterzijde van de pen sluit het batterijvak af en kan worden losgeschroefd. De batterijtjes hebben een geheel platte kant en een meer afgeronde kant. Ze moeten met de platte kant naar boven worden geplaatst in het batterijvakje.
De vulling van de pen is verwisselbaar. Bij de pen is een ‘plastic’ vulling en een vulling met inkt zoals die van een normale balpen meegeleverd. De stift wordt in de top van de pen geschoven en klemt daar vast. Er is enige kracht nodig om deze er weer uit te halen.
Voor het verkennen van een audio-tactiel plaatje is de plastic punt meer geschikt omdat er dan geen inkt op de afbeelding komt. De inktvulling is geschikt om de voelbare lijnen op de tekenfolie van het TactiPad ook meteen zichtbaar te maken.
De knop aan de zijkant van de pen heeft geen functie. Alle functies van de TactileView tekensoftware kunnen geactiveerd worden op basis van korte en lange kliks en de plaats waar de penpunt ingedrukt wordt op het tekenvlak.

TactileView software

Bij voorkeur is de ontvanger via een USB kabel al op de computer aangesloten voordat het programma wordt gestart. Een melding geeft dit aan.
Als de software heeft gemeld dat de ontvanger is aangesloten staat daarmee nog niet vast of de digitale pen ook een signaal uitzendt als de penpunt wordt ingedrukt. Plaats de pen in het tekenvlak en druk de pen licht in. Een tinkelend geluid klinkt zodra er sprake is van pencontact. Dit geluid geeft aan dat de pen in de ‘ruststand’ is. Als er geen geluid klinkt zouden de batterijen van de pen leeg kunnen zijn of de ontvanger kan de punt van de pen niet zien.
Via het menu Instellingen > TactileView digitale pen kan ook een test uit worden gevoerd om te controleren of de pen werkt.

Kalibreren

De ontvanger ‘kijkt’ in een halve cirkel om zich heen. Hij kan niet volledig 180 graden van links naar rechts ontvangen. De ontvanger staat daarom iets buiten het eigenlijke tekenvlak. De bovenste rand van het tekenvel ligt dan ook iets voor de ontvanger.
Om een tekening te maken of om een audio-tactiel plaatje te verkennen is het daarom noodzakelijk dat de fysieke plaats waar op het tekenvel geklikt of getekend wordt, altijd overeen komt met de plaats in het digitale bestand. Het afstemmen/ vastleggen van deze posities van de fysieke en digitale hoekpunten heet kalibreren. Aan de hand van gesproken boodschappen kan het kalibratieproces worden uitgevoerd vanuit het menu Instellingen > TactileView digitale pen. Het is verstandig om deze kalibratie regelmatig uit te voeren om de precisie te behouden.

Positie van de ontvanger voor liggende of staande plaatjes (afdrukstand)

De ontwerpen zijn gemaakt als liggende of staande ontwerpen. Bij het openen van een bestand of schakelen tussen ontwerpmodus en verkenmodus wordt de afdrukstand gemeld. Het TactiPad of het TactileView ClickPad zal met deze oriëntatie van het ontwerp meegedraaid moeten worden. De ontvanger kan naar wens aan de zijkanten of overzijde van het bord worden geklikt, afhankelijk van de afdrukstand en links- dan wel rechtshandigheid. Met een kalibratie van de pen kan vervolgens worden aangegeven wat de oriëntatie van de ontvanger ten opzichte van het ontwerp is.

Geluidsondersteuning van de TactileView digitale pen

Om de gebruiker te laten weten wat de status van de pen is of om aan te geven welk effect het pencontact heeft, wordt gebruik gemaakt van een aantal verschillende geluiden. In het dialoogvenster van de optie TactileView digitale pen van de software zijn deze geluiden te beluisteren.

De pen als tekeninstrument of aanwijzer vanuit rustand

De software reageert altijd op pencontact als de ontvanger is aangesloten en de pen goed werkt. Bij het starten van de software heeft de pen nog géén tekenfunctie om te voorkomen dat er onbedoeld al iets getekend wordt. De pen blijft in ruststand totdat er een tekenfunctie aan de pen wordt toegewezen.
Op elk moment kan via contextmenu’s de functie van de pen worden bepaald. De basisbewegingen van de pen zijn die waarbij met de pen korter of langer gedrukt wordt op dezelfde positie. Het indrukken en weer loslaten zonder beweging geeft een korte of lange penklik. Of waarbij met een ingedrukte punt bewogen wordt op het tekenvlak. Er is dan pencontact en gelijktijdig beweging (tekenen).
Bij een lange klik of als tijdens een tekenbeweging de pen stil staat gedurende ca. 1 seconde, wordt het contextmenu geopend. De inhoud van dit menu verschilt steeds omdat dit afhankelijk is van wat de gebruiker doet of gedaan heeft. Als een menu geopend is worden korte penkliks gebruikt voor de selectie van een functie uit het menu.
De functie om de pen weer in ruststand te brengen is in nagenoeg elk contextmenu aanwezig.

Contextmenu en selectie van functies

De contextmenu’s van de TactileView tekensoftware kunnen geopend worden door de pen op een willekeurige positie gedurende circa 1 seconde ingedrukt te houden. Een oplopend piano geluid geeft aan dat het menu geopend gaat worden. Als voordat de 5e toon heeft geklonken, de pen wordt losgelaten of verplaatst wordt het context menu alsnog niet geopend om een tekenbeweging niet te onderbreken.
Voor selectie en activatie van functies in de contextmenu’s, wordt er steeds van de ‘huidige’ positie uitgegaan. Deze positie is de plaats waar voor het laatst geklikt is. Door dit punt als uitgangspositie te nemen, komt de volgende klik ten opzichte van dit punt op een bepaalde plek op het tekenvlak c.q. het scherm. Elke positie t.o.v. deze uitgangspositie heeft een specifiek gevolg.
Door kort met de pen op (min of meer) deze laatste=huidige positie te klikken wordt de eerstvolgende optie in het menu geselecteerd. Deze klikbeweging kan eindeloos worden herhaald. Als de laatste optie van het menu is getoond, wordt de eerste optie in de lijst weer getoond.
Door ca. een centimeter boven de huidige klikpositie te klikken wordt de vorige optie in het menu geselecteerd en de volgorde waarin dit menu wordt doorgelopen omgekeerd en dus van onder naar boven doorlopen. Bij elke volgende klik op deze hogere positie wordt daarna dus steeds de vorige optie in het menu getoond. Door weer op de uitgangspositie (ca. 1 cm lager dan de huidige hogere positie) te klikken wordt de presentatievolgorde van het menu weer zoals deze was en wordt het menu weer van boven naar onder doorlopen.
Door ongeveer een centimeter rechts van de huidige positie te klikken wordt de geselecteerde optie uit het menu geactiveerd, zoals met de entertoets.
Als de gekozen optie ook een lijst met opties bevat kan de pen worden geklikt op de huidige positie om alle opties van het submenu te tonen. Weer ca. een centimeter naar rechts activeert de optie uit dit submenu.
Links van de huidige positie klikken heeft het tegenovergestelde effect en wordt gebruikt om een menu of submenu te verlaten, zoals met de Escapetoets.

Verkenmodus en ontwerpmodus

De software start in de ontwerpmodus. Alle tekenfuncties zijn dan beschikbaar. Met de muis, via de menu’s of met de TactileView digitale pen kan dan worden getekend door een van de tekengereedschappen te kiezen.
Om een plaatje te verkennen met spraak en geluid, moet overgeschakeld worden naar de verkenmodus. Dit gebeurt via het contextmenu in de ontwerpmodus of via de sneltoets Ctrl+E. Zolang de software in de verkenmodus is, kan het ontwerp niet worden aangepast.

Een Tekening maken – Ontwerpmodus

In combinatie met het TactiPad kan met de digitale pen een tekening gemaakt worden in de TactileView software. Daarvoor moet de digitale pen een functie van een tekengereedschap krijgen net als voor de muis zou gelden. In het contextmenu van de ontwerpmodus geeft de optie Tekengereedschappen toegang tot alle tekengereedschappen. Elk tekengereedschap is gemaakt om daarmee specifieke elementen aan het ontwerp toe te voegen, zoals een lijn, vierkant, tekstlabel enz. Deze elementen worden objecten genoemd.
Als er een tekengereedschap is gekozen kan dit gebruikt worden voor het maken van een digitale tekening. Voelbare referentiepunten of de tekening op het TactiPad dienen dan als hulpmiddel. Door middel van spraakboodschappen worden ook eigenschappen van het tekenresultaat genoemd.
Elk tekengereedschap heeft op zijn beurt een aantal eigenschappen waarmee het tekengereedschap kan worden aangepast. Voor het tekenen van een lijn kan bijv. de lijndikte of het lijntype gekozen worden. Het is bijvoorbeeld ondoenlijk om met een pen een mooi regelmatig dikke gestippelde lijn te trekken. De software doet dat zonder moeite door een begin en eindpunt te bepalen en de lijn er tussen te voorzien van bijvoorbeeld de gestippelde lijnstijl of andere eigenschappen die zijn gekozen.
Als met een tekengereedschap een object is geplaatst, dan is het resultaat achteraf aan te passen. De eigenschappen van het getekende object kunnen nog worden veranderd via het contextmenu van het toegepaste tekengereedschap.

Audio-tactiele plaatjes onderzoeken met spraak en geluid – Verkenmodus

Voelbare plaatjes die gemaakt zijn met de TactileView software kunnen worden voorzien van audio-informatie zodat het een audio-tactiel plaatje wordt. Het voelbare plaatje moet op het TactiPad of het TactileView ClickPad liggen zodat de plaats waar met de pen geklikt wordt, overeen komt met die in het bestand. Door in de verkenmodus met de pen een punt aan te wijzen software kijkt de software in het bijbehorende bestand of er audio beschikbaar is.
Na een korte klik wordt de audio die zich op die positie bevindt afgespeeld. Een lange klik in de verkenmode opent wederom een contextmenu. Van hieruit kunnen verschillende functies van de software gekozen worden die voor het verkennen van belang zijn, zoals bijvoorbeeld het bestand dat bij een ander plaatje hoort openen.